Brikkenbakkers

In de 19e eeuw werkten veel Limburgse mannen, vrouwen én kinderen in de brikkenbakkerijen in Duitsland. Daar maakten ze bakstenen. Dat was zwaar werk en ze verdienden er niet veel mee.

Nieuw werk zoeken

In de Franse tijd verdienden de meeste boeren genoeg geld. Ze verkochten hun producten aan de Fransen. Maar toen de Fransen weg waren , moesten ze extra werk gaan zoeken. Veel boeren gingen in de zomer in een brikkenbakkerij in Duitsland werken. Hun kinderen moesten ook meewerken, want kinderarbeid was in die tijd nog heel normaal.

Een brikkenbakkerploeg

Brikkenbakkers werkten altijd samen in een ploeg. Soms bestond zo'n ploeg uit een heel gezin. Aan het hoofd stond de ploegbaas. Hij verdeelde het werk en betaalde iedereen zijn loon. Ook maakte hij afspraken met de opdrachtgever over hoeveel brikken ze moesten bakken en hoeveel de brikkenbakkerploeg daarvoor betaald kreeg.

Ieder zijn eigen taak

Een brikkenbakkerploeg bestond uit verschillende werklieden die allemaal hun eigen taak hadden. De leemmaker moest de leem mengen met water. De leemdrager moest de gemengde leem naar de vormer brengen.

De vormer duwde de leem in de bakvorm. De afdragers droegen de bakvormen naar de droogbaan. Daar moesten de ongebakken brikken een paar weken drogen. De baanmeisjes en –jongens draaiden de brikken regelmatig om, zodat ze goed konden drogen.

De veldbrandoven

Nadat de brikken droog waren werden ze gebakken in een veldbrandoven. Dat is een oven die ter plekke werd gebouwd door alle brikken op elkaar te stapelen. Tussen de rijen brikken lag steenkool dat werd aangestoken. Daardoor werden alle brikken langzaam gebakken.

Einde van de brikkenbakkers

Aan het begin van de 20ste eeuw was er niet meer genoeg werk voor de brikkenbakkers. Er kwamen fabrieken waar bakstenen met machines werden gemaakt, en door de Eerste Wereldoorlog konden de Limburgse brikkenbakkers niet meer in Duitsland werken. Veel brikkenbakkers vonden nieuw werk in de Zuid-Limburgse steenkolenmijnen.
33_brikkenbakkers_met_bazen.jpg33_leemmaker.jpg33_schoolplaat.jpg33_brikkenbakkers_eijsden.jpg
tijdvak_nieuw8.jpg
kaartje33_0.jpg

Dossier

Meer weten over dit venster?

Ga dan naar het dossier voor allerhande tips en achtergrondinformatie, zoals boeken, films, weblinks en weetjes.